Pokazywanie postów oznaczonych etykietą 7/10. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą 7/10. Pokaż wszystkie posty

środa, 26 marca 2014

[18] Serial: "Detektyw Foyle / Foyle's War" (2002-)

Już od przeszło 5 miesięcy nie napisałem ani słowa o serialach, a  jak wynikało z początkowej idei tego bloga, miał on być właśnie o nich. Jednak co się odwlecze, to nie uciecze. Dziś mam zamiar znów wrócić do korzeni i podzielić się z Wami swoimi spostrzeżeniami na temat jednej z telewizyjnych serii. Tym razem chodzi o serial "Detektyw Foyle" (którego oryginalna nazwa - "Foyle's War" - jest bardziej adekwatna do prezentowanych w nim treści, ale tak to już niestety bywa z tłumaczeniami).

"Detektyw Foyle" to specyficzny serial pokroju nowego "Sherlocka" lub też serii z Herkulesem Poirotem na podstawie prozy Agathy Christie, którego sezony zawierają bardzo niewiele odcinków (od 2 do 4) a każdy z nich trwa około 95 minut. Dotychczas, na zlecenie brytyjskiej ITV, powstało 8 sezonów (łącznie 25 odcinków), choć przerwy między sezonami niekiedy wynosiły nawet 3 lata (sezon 7 2010 i sezon 8 2013). Sezon 9 jest zaplanowany na rok 2015. Twórcą i pomysłodawcą tego serialu jest brytyjski pisarz i scenarzysta Anthony Horowitz, który w swoim dorobku ma takie telewizyjne serie jak "Robin z Sherwood" (1984-1986), "Poirot" (jeden z epizodów z 1989) i "Morderstwa w Midsomer" (1997-). W tytułowej roli możemy natomiast obejrzeć Michaela Kitchena, któremu towarzyszą Anthony Howell jako sierżant Paul Millner i Honeysuckle Weeks wcielająca się w postać Samanthy Stewart.

Michael Kitchen w roli Foyle'a i Honeysuckle Weeks jako Sam

Akcja serialu dzieje się w Wielkiej Brytanii w trakcie II wojny światowej. Tytułowy detektyw Foyle nazywa się Christopher i w gruncie rzeczy jest nadinspektorem (co jest oczywistym błędem twórców serialu, bo ten stopień został wprowadzony dopiero w roku 1949). Jest też wdowcem, którego syn Andrew (Julian Ovenden) uczestniczy w działaniach wojennych jako pilot RAFu. Christopher Foyle oprócz tego, że jest weteranem I wojny światowej (po wielu wysiłkach nie udało mu się niestety wziąć czynnego udziału w działaniach wojennych II wojny światowej - tego dowiadujemy się z odcinka pilotarzowego) i świetnym detektywem, ma też mocny kręgosłup moralny i niezachwiane przekonania co do słuszności swoich czynów, które wykonuje w ramach pełnienia służby w Haistings w hrabstwie East Sussex, w południowo-wschodniej Anglii.


Treść każdego z odcinków jest w jakiś sposób skorelowana z działaniami wojennymi jakie prowadziła Wielka Brytania i w jakich uczestniczyli jej mieszkańcy. I mimo tego, że jej obywatele nie mieli bezpośredniego kontaktu z niemieckim agresorem na swojej ziemi (oprócz nalotów, które to były największą zmorą mieszkańców większych miast), to wysiłek i niedogodności spowodowane uczestnictwem kraju w światowym konflikcie odczuwali wszyscy. Serial stara się rok po roku, miesiąc po miesiącu przedstawiać nastroje panujące w Anglii, od początkowej niechęci do obywateli niemieckich zamieszkujących wyspę w otwierającym serie odcinku "Niemka", poprzez stosunek do wojny różnych komunizujących pseudo-pokojowych ugrupowań jako niepotrzebnego trudu w odcinku "Białe piórko", czy też stosunku arystokracji do przedsięwzięć wojennych, które wymuszały na nich niekiedy konfiskatę mienia na użytek np. szpitali wojskowych w odcinku "Ogień nieprzyjacielski". Jednak problemów pokazanych w serialu jest znacznie więcej, bo pojawiają się i kradzieże mienia z bombardowanych domów, stosunek do ludzi, którzy chcą przeczekać wojnę w spokojnych, w miarę luksusowych i bezpiecznych pensjonatach ("Tchórza nora"), oraz ten do "tchórzy", którzy odmówili wzięcia udziału w walce ("Lekcja zabijania", "Czas zabijania"), a także do jeńców wojennych i do żołnierzy amerykańskich stacjonujących na terenie Wielkiej Brytanii. 

Wcześniej zaprezentowana para uzupełniona o Anthony'ego Howella, serialowego sierżanta Millnera

Te wyżej wymienione problemy są jednak tylko tłem, dodatkiem do głównej historii, która zawsze jest morderstwo bądź morderstwa. Choć nie przeczę, że wynika ono bardzo często z problemów jakie wskazałem powyżej. Zbrodnie te, choć niektóre często na pierwszy rzut oka bardzo trywialne i banalne, mają w 99% procentach przypadków bardzo nieoczywistego sprawcę i jeszcze bardziej zawiły motyw, co powoduje, że serial ogląda się z uwagą i zaciekawieniem.

Bardzo dobrze odwzorawanie realia epoki, ciekawa i wciągająca fabuła, dobra gra aktorska i przekonująca oraz dająca się polubić postać głównego bohatera sprawiają, że serial jest solidną pozycją z gatunku opowieści kryminalno-wojennych. 

Moja ocena to mocne 7/10.

sobota, 15 lutego 2014

[60] Książka: "Ojciec chrzestny: Lucky Luchiano i tajemnice amerykańskiej mafii" - Paul Sherman (2010)

Pamiętacie takiego gościa Don Vita Corleone? A wiecie, że to nie on był ojcem chrzestnym amerykańskiej mafii?;> Ok, żartuje. Przecież w przypadku Mario Puzo i Francisa Forda Coppoli to jedynie fikcja literacko-filmowa - w niektórych momentach posunięta zbyt daleko - a książka Paula Shermana opowiada historię prawdziwego twórcy tzw. Narodowego Syndykatu w Stanach Zjednoczonych Lucky'ego Luciano, a właściwie to Charlsa "Lucky" Luciano, a tak na prawdę Salvatore Lucania urodzonego pod koniec XIX stulecia w sycylijskiej wiosce Lercara Friddi. 

Nie wiem czy znacie te postać, czy kiedykolwiek obiło Wam się o uszy to nazwisko i pseudonim. Jeśli tak to w książce Shermana będziecie mogli znaleźć wiele ciekawych informacji na temat tego człowieka. Jeśli nie, a interesuje Was tematyka szeroko pojętej przestępczości zorganizowanej w USA, to sięgnięcie po tę publikację jest jak najbardziej wskazane. A dzieje się tak z dwóch a nawet trzech powodów. Pierwszym z nich jest fakt, że jest ona naprawdę przystępnie napisana. Oprócz faktów i z życia amerykańskiej mafii i oczywiście Lucky'ego mamy tutaj weryfikację różnych legend na jego temat, gdzie autor stara się wybrać, bądź wskazać nam najbardziej prawdopodobne rozwiązanie opierając się na swoich badaniach jak i na wielu innych źródłach. Druga sprawa to wplecenie do tej historii fragmentów fabularyzowanych, które mają imitować przebieg niektórych wydarzeń, jak na przykład dialogi czy inne wyjęte iście z powieści opisy przebiegu zdarzeń lub miejsc do których udawał się nasz "bohater" (bohater piszę w cudzysłowie dlatego, że bohaterem to on jest jedynie książki, a  tak na prawdę to był niezłą kanalią). Ostatnim atutem jest sposób w jaki autor kreśli tło opowiadanej przez siebie historii. Poznajemy charakter danych czasów, zwiedzamy z nim najprzeróżniejsze dzielnice Nowego Yorku. Odwiedzamy kluby. Słuchamy muzyki i poznajemy najnowsze trędy w modzie i motoryzacji. Poznajemy mentalność ludzi, którzy żyli w tamtych czasach. Także różne narodowości i ich dzielnice, które z rozrastały się proporcjonalnie do ilości przekraczających "progi" Elis Island" imigrantów. Dodatkowo Sherman przedstawia nam pokrótce sylwetki najważniejszych gangsterów tamtych czasów oraz osób najbliżej związanych z Luciano. Opowiada nam o strefach wpływów różnych bossów. O tym jak rozsądna dla mafii i tragiczne w skutkach dla była współpraca włochów z żydami, a także o zawiłej sieci zależności i wpływów jakie rządziły światkiem przestępczym Nowego Jorku i całych Stanów Zjednoczonych. No i o osławionej, i jak do tej pory najgorszej poprawce jaką politycy wprowadzili do konstytucji, czyli o tzw "prohibicji", która była przysłowiowym eldorado dla wszelkiej maści gangsterów.

W serialowego Lucky'ego w serialu "Boardwalk Empire wciela się Vincent Piazza

Najciekawszą w tym wszystkim sprawą jest to, że jeśli miałbym oceniać tę książkę bardzo dokładnie, to za tło dałbym jej 8 a za główny wątek jedynie 6, bo mimo iż autor kreśli nam osobowość i historię Lucky'ego poprawnie i ciekawie, to nie jest to, moim zdaniem, szczyt jego możliwości i cała reszta na tym tle wypada o niebo ciekawiej. Jednak całościowo książka prezentuje się naprawdę bardzo solidnie. Przyjemnie się ją czyta. Jeszcze jedną zaletą może być też próba uściślenia i wytłumaczenia nam słów takich jak mafia czy też cosa nostra, bo dla przeciętnego zjadacza chleba to wszystko mniej więcej to samo, a jednak wcale tak nie jest. No i na koniec, już zupełnie subiektywnie dodam, że podobało mi się także tytułowanie każdego z rozdziałów gatunkiem, bądź nazwą własną różnych alkoholi i w plecenie gdzieś w ich fabułę krótkiej o nich opowieści (jak powstał, kiedy, przez kogo pierwszy raz wydestylowany itp.). Dla mnie, jako dla "znawcy" <hahaha> alkoholi było to szalenie interesujące ;)

Podsumowując, książkę jako całość oceniam na mocne 7/10 i polecam wszystkim, którzy interesują się szeroko pojętą przestępczością zorganizowaną w Stanach Zjednoczonych, jak i we Włoszech, a w szczególności na Sycylii. Jak też ludziom, których interesuje Nowy Jork z pierwszych trzech dekad XX w.

czwartek, 13 lutego 2014

[59] Książka: "Dobre miejsce do umierania" - Wojciech Jagielski (2005)

Wojciech Jagielski to jeden z moich ulubionych reportażystów. A na pewno najbardziej ceniony przeze mnie korespondent wojenny. I mimo, iż "Modlitwa o deszcz" ciąż jest moją ulubioną jego książką - może dlatego, że pierwszą, a może dlatego że najlepszą, nie wiem - to jednak "Dobre miejsce do umierania" także trzyma poziom i zachowuje styl, za który Jagielski jest tak ceniony. 

Tym razem Jagielski zabiera nas na Kaukaz i Zakaukazie, do czasów w których na ruinach Związku Radzieckiego o swoich nacjonalistycznych zapędach przypominają sobie byłe republiki. Czeczeni, Gruzini, Azerowie, Ormianie i wiele, wiele innych narodów postanawia ponownie chwycić za broń i odpłacić sąsiadom za zadawnione krzywdy. W trakcie swoich wędrówek po niejasno zarysowanych liniach frontów, a także zniszczonych i zrujnowanych miastach Jagielski przedstawia nam historię tych terenów oraz mentalność ich mieszkańców. Do swojej opowieści wplata biografie wielkich przywódców, takich jak choćby Zwiada Gamsachurdii czy też Edwarda Szewardnadze, jak również rozmowy ze zwykłymi mieszkańcami tych wciąż rozdzieranych konfliktami ziem. 

Wojciech Jagielski, fot. Elżbieta Lempp

Co tu więcej napisać? Mogę tylko dodać, że książka, zważywszy na opisywany temat jest dość trudna w odbiorze, bo historia tych krajów była mi zupełnie obca. Jednak czytało się ją dobrze, ponieważ Jagielski świetnie pisze, lekko i jasno, bez niepotrzebnej gmatwaniny. Ot, kolejny solidny reportaż na wysokim poziomie, który jest lekturą "must read" dla osób interesujących się tamtymi rejonami świata bądź czasem przemian na terenach republik byłego Związku Radzieckiego. No i oczywiście dla wszystkich fanów autora. Ja daję mocne 7/10 i polecam.

niedziela, 26 stycznia 2014

[50] Książka: "Gogol w czasach Google'a" - Wacław Radziwinowicz (2013)

Przyszła pora na kolejną recenzję literatury w Rosją w tle, a tak właściwie, to z Rosją na pierwszym planie, ponieważ dziś podzielę się z Wami moimi spostrzeżeniami na temat kolejnej po "Soczi. Igrzyska Putina", książki Wacława Radziwinowicza pt. "Gogol w czasach Google'a", który po raz kolejny udowadnia nam, że Rosję zna i, mimo całej jej, czasem, niepojętej absurdalności, kocha i szanuje taką jaka jest. 


Ta książka, mimo iż pisana przez tego samego autora i dotycząca tych samych miejsc i ludzi, jest nieco inna niż poprzednia. Dzieje się tak z prostego powodu. W tym przypadku mamy do czynienia ze zbiorem krótszych i dłuższych tekstów (reportaży, felietonów, korespondencji) obejmujących lata 1992 - 2012. Nie jest to jednak wadą tej pozycji, bo wprowadza różnorodność i odmienność stylów jak i samej tematyki. 

Wacław Radziwinowicz w olsztyńskiej księgarnio-kawiarni "Tajemnica Poliszynela" na spotkaniu promującym jego pierwszą książkę. Zdj. Grzegorz Wadowski

A jeśli już jesteśmy przy tematyce Rosji, to Radziwinowicz, jako wieloletni korespondent "Gazety Wyborczej" właśnie z tego wielkiego kraju, zna ją bardzo dobrze. I dzięki niemu my także możemy choć odrobinę lepiej poznać i zrozumieć jak funkcjonuje ten niekiedy przedziwny jednak niezaprzeczalnie fascynujący  kraj. 

Spośród 96 tekstów jakie składają się na ten zbiór ja wymienię tylko kilka, aby zaprezentować naprawdę godną pochwały różnorodność tematyczną. Co by się na przykład stało, gdyby to w Rosji urodził się Steve Jobbs,  czy też jak wiele problemów wprowadziła, niby nic nie znacząca zmiana w nazewnictwie z milicji na policję, która nastąpiła w Rosji 1 marca 2011 roku? Albo też jak samorządy rosyjskie trafiły w ślepy zaułek nie mogąc wyznaczyć dokładnych granic powiatów i miast tylko dlatego, że przez przepisy o tajemnicy państwowej nie mają dostępu do dokładnych map. Lub też teksty o tym jakim uwielbieniem i szacunkiem darzy się w Rosji zdrobniale nazywane kartoszki (ziemniaki) i chlebunio (chleb), bez którego Rosjanie nie wyobrażają sobie porządnego posiłku. Ale także o wiecznie czczonym i żywym Leninie lub o tym że przez korupcję i mocarstwowość, wojsko rosyjskie, które liczy sobie 900 tys. żołnierzy ma ogromne problemy z nowymi poborowymi i bierze do armii kogo popadnie (swoją drogą wśród oficerów rosyjskich wciąż niesłabnącą popularności cieszy się anegdota: Czym różni się nasz żołnierz od amerykańskiego? Waży od niego o 40 kg mnie. A czym różni się masz generał od generała armii USA? Waży od niego o 40 kg więcej. ;)).

„Lubię ten kraj, jestem też z nim rodzinnie związany, bo miałem babcię Rosjankę” – tak o swojej fascynacji Rosją mówił Wacław Radziwinowicz. Zdj. Grzegorz Wadowski

Ahh...można by tak jeszcze długo wymieniać, jednak zamiast tego polecam Wam po prostu zapoznać się z tą książką, bo myślę, że nie zmarnujecie czasu poświęconego na jej lekturę. Jest to bardzo solidny i zróżnicowany zbiór reportaży obejmujący prawie półtorej dekady, więc całkiem sport szmat czasu. A to, obok różnorodności tematycznej, daje dodatkowo możliwość zaobserwowania zmian jakie zachodziły i wciąż zachodzą w tym wielonarodowym społeczeństwie, które zajmuje 1/7 całej powierzchni ziemi. 

Moja ocena to solidne 7/10. Polecam!

wtorek, 26 listopada 2013

[35-39] Książka: Cykl o Enderze ("Pierwsze spotkanie w świecie Endera" 2002, "Gra Endera" 1985, "Ender na wygnaniu" 2008, "Cień Endera" 1999, Cień Hegemona" 2001, "Mówca Umarłych" 1986) - Scott Orson Card

Ostatnio stała się rzecz przedziwna. Zacząłem czytać Carda i o dziwo mi się podoba. Nigdy się tego nie spodziewałem. Ta moja niewiara w jego umiejętności wynikła z gdzieś przeczytanej sugestii jaką poczynił Sapkowski, że ten autor po prostu nie jest dobry. Pewnie myślałbym tak do końca życia, nawet nie próbując się o tym przekonać na własnej "skórze", gdyby nie trailer "Gry Endera", która jakiś czas temu zawitał na ekrany naszych kin. Pomyślałem sobie: 'Hmm...to może być ciekawe. Trzeba sprawdzić o czym będzie film." I w taki oto sposób, w ciągu tygodnia, który został do premiery miałem już przeczytane dwie części przygód Endera, "Grę..." i "Mówcę umarłych". I muszę powiedzieć, że Sapkowski się mylił!

Uzbierało się tak dużo tych książek, że pozwolę sobie na zamieszczenie recenzji przekrojowej i bardzo ogólnej; oddającej raczej moje odczucia co do całego uniwersum jakie na potrzeby tej powieści stworzył Card i poszczególnych postaci w nim się pojawiających niż poszczególnych książkowych pozycji. To tylko tak gwoli wyjaśnienia. 


Zacznę może od tego, że świat Endera rozrósł się już do dość potężnych rozmiarów i jest podzielony między dwie sagi: Sagę Endera i Sagę Cieni. W tej pierwszej autor, z tego co zdążyłem do tej pory przeczytać, przedstawia losy samego Endera, gdzie jest on postacią pierwszoplanową bądź wyraźnie obecną. Druga, czyli Saga Cieni, opowiada losy przyjaciół i wrogów Endera ze Szkoły Bojowej, a także jego rodziny. Dodatkowo Card w pierwszej sadze umieścił jeszcze, dość niedawno napisaną i nawet jeszcze nie w pełni skończoną, trylogię przedstawiającą losy pierwszych dwóch inwazji robali na ziemię (dotychczas ukazały się dwa tomy, trzeci jest w przygotowaniu, choć po polsku wydano dotychczas jedynie "W przededniu" 2012, napisane wraz z Aaronem Johnstonem).

A tak prezentują się wszystkie książki i opowiadania z obu sag w kolejności chronologicznej wydarzeń:
"W przededniu" ("Earth Unaware", 2012) – akcja powieści toczy się sto lat przed wydarzeniami przedstawionymi w "Grze Endera" i opisuje pierwszy kontakt ludzkości z obcą rasą;
"Earth Afire" (2013) – kontynuacja poprzedniej książki;
"Earth Awakens" (w przygotowaniu) – kontynuacja poprzednich dwóch książek;
"Chłopiec z polski" ("Polish Boy", 2002) - opowiadanie o losach ojca Endera, opowiadanie zawarte w tomie "Pierwsze spotkanie w świecie Endera";
"Zmora nauczyciela" ("Teacher's Pest", 2003) - opowiadanie zawierające historię gdzie i w jakich okolicznościach poznają się rodzice Endera, opowiadanie zawarte w tomie "Pierwsze spotkanie w świecie Endera";
"Gra Endera" (Ender's Game, 1977) - opowiadanie rozpoczynające i będące przyczynkiem do powstania całego uniwersum Endera, pierwotnie opublikowane w czasopiśmie "Analog", obecnie zawarte w tomie opowiadań "Pierwsze spotkanie w świecie Endera";
"Gra Endera" ("Ender's Game", 1985) - z Sagi Endera;
"A War of Gifts: An Ender Story" (2007) - krótka opowieść dziejąca się w trakcie "Gry Endera";
"Ender na wygnaniu" ("Ender in Exile", 2008) - z Sagi Endera;
"Doradca inwestycyjny" ("Investment Counselor", 1999) - opowiadanie, w którym Ender poznaje Jane, superinteligentny byt wirtualny, który spotkamy później m.in. w "Mówcy Umarłych", opowiadanie zawarte w tomie "Pierwsze spotkanie w świecie Endera";
"Cień Endera" ("Ender's Shadow", 1999) - z Sagi Cieni;
"Cień Hegemona" ("Shadow of the Hegemon", 2001) - z Sagi Cieni; 
"Teatr cieni" ("Shadow Puppets", 2002) - z Sagi Cieni;
"Cień olbrzyma" ("Shadow of the Giant", 2005) - z Sagi Cieni;
"Shadows in Fligh" (2012) - nadal nie przetłumaczona powieść Carda; 
"Mówca Umarłych" ("Speaker for the Dead", 1986) - z Sagi Endera;
"Ksenocyd" ("Xenocide", 1991) - z Sagi Endera;
"Shadows Alive" (w przygotowaniu) - tom będzie łączył fabularnie Sagę Endera z Sagą Cienia.
I jako dodatek - "Pierwsze spotkanie w świecie Endera" ("First Meetings in the Enderverse", 2003) - zbiór opowiadań łączących wiele wątków świata Endera*

* Informacje zawarte w tym akapicie pochodzą głównie z Wikipedii i oficjalnej strony Scotta Orsona Carda.

Gra Endera była oczywiście pierwszą książką jaka wpadła w moje ręce. Już po kilkunastu pierwszych stronach byłem "kupiony". Świat jaki stworzył Card mnie oszołomił! Co tu dużo mówić, nigdy wcześniej nie spotkałem się z taką wizją przyszłości, bądź też alternatywną wersją naszej rzeczywistości (może dlatego, że jednak twardej S-F nie czytam znów tak wiele). Świat zagrożony inwazją obcych istot z kosmosu jest oklepany i wyeksploatowany, można by rzec, do cna, ale wizja tego, że tylko genialne dzieci wyselekcjonowane przez specjalne testy i trenowane w Szkole Bojowej, Szkole Taktycznej i Szkole Dowodzenia, poczynając już od 6 roku życia, jest nadzwyczaj oryginalna. 
Obok bardzo ciekawie zarysowanej akcji i interesujących bohaterów, szokująca była też dla mnie psychika dziecka jaką zaprezentował nam Card. Ja oczywiście rozumiem, że jest to jedynie fikcyjna, wyssana z palca opowieść, ale jak już zaczynam coś czytać i porwie mnie wir wydarzeń, to ciężko mi wciąż sobie powtarzać, że to przecież nie jest prawda. Podświadomie chcę uwierzyć autorowi, że to co pisze ma jakieś odniesienie do rzeczywistości. A to co pisze Card jest naprawdę nieprawdopodobne - jakby to paradoksalnie nie brzmiało. 
Małe dzieci tak inteligentne aby wziąć na barki odpowiedzialność za losy całego świata w wieku lat 6ciu (jak na przykład Andrew 'Ender' Wiggin). Czy też wyrachowane i zupełnie pozbawione skrupułów, aby myśleć o przejęciu kontroli nad światem, i w wieku lat 10ciu otwarcie i z pełną premedytacją mówiące o śmierci swojego rodzeństwa (jak na przykład brat Endera, Peter). Czy też empatyczne i nad wyraz współczujące i opiekuńcze (jak na przykład Valentine, ośmioletnia siostra Endera, która w pełni podporządkowuje się woli starszego brata żeby tylko obronić młodszego). Takich postaci wcześniej w literaturze nie spotkałem (może za wyjątkiem ciekawej i podobnie dziwnej jaką był Oskar, główny bohater "Blaszanego bębenka" Guntera Grassa). 
A świat stworzony przez Carda jest ich pełen i to pełen zdecydowanie różnych charakterologicznie dzieci, zupełnie do siebie nie podobnych, choć wszystkich na swój sposób genialnych. Analitycznych  i kalkulujących co najbardziej opłaca im się zrobić (Groszek vel Julian Delphiki), aroganckich i zarozumiałych (Bonzo Madrid), odrzuconych na margines z racji swojej płci choć nie mniej inteligentnych od reszty (Petra Arkanian) oraz wiele innych takich jak na przykład Achilles, Virlomi, Suriyawong, Han Tzu, Nikolai ect., których intencje i motywy zachowania lepiej poznajemy dopiero w kolejnych częściach sagi Cieni.
Ale nie tylko dziecięcy bohaterowie są interesujący. Card kreuje także cały szereg barwnych i "prawdziwych" postaci dorosłych, choć ci stanowią raczej tło dla opisu postępowania dzieci, to ich losy także będą istone dla przebiegu fabuły. 8/10

W Enderze na wygnaniu Card opowiada nam historię tak jakby sprzed 15go rozdziału "Gry Endera", który to po wydaniu tej powieści uległ zmianie i został dostosowany do wymagań tej książki (autor postanowił, że to jedyny sposób na dopasowanie do siebie obu tych książek, choć pierwsze wydania zawierają jeszcze starą wersję wydarzeń). 
Owocuje to kolejną częścią przygód Endera, jego rodziny i przyjaciół rozgrywającą się tuż po zakończeniu wojny z robalami. Ender ma już lat 13 i wydawałoby się, że powinien wrócić na ziemię aby w glorii i chwale cieszyć się swoim zwycięstwem i powrotem do domu. Jednak wiele czynników sprawia, że do domu wrócić nie może. Zostaje wyznaczony do piastowania stanowiska gubernatora w pierwszej ludzkiej kolonii na planecie należącej wcześniej do robali. I pomimo tego, iż w podróż wraz z nim postanawia wyruszyć jego ukochana siostra, to Ender nie zazna spokoju ani zbytniego szczęścia. Będzie musiał uporać się z kilkoma sprawami, m.in. ostudzić ambicje kapitana statku co do przejęcia jego funkcji na planecie, do której zmierzają, uniknąć małżeństwa z piękną włoską dziewczyną, a także rozwiązać zagadkę związaną z dzieckiem swojego przyjaciela ze Szkoły Bojowej - Groszka. Więc roboty jest sporo, ale czy Enderowi uda się z tym wszystkim uporać? Musicie przekonać się sami. Sam koniec tej części, choć sygnalizowany już w "Grze Endera", także jest ciekawy i obiecujący. 7/10

Cień Endera jest natomiast powieścią, której akcja toczy się jakby równolegle do wydarzeń z "Gry Endera" tylko, że jej głównym bohaterem jest Groszek. Poznajemy go jako bardzo małego chłopca wegetującego na zdziczałych ulicach Holandii, gdzie przetrwać mogą jedynie najsilniejsze dzieci. Groszek, mimo stanu prawie agonalnego, postanawia postawić wszystko na jedną kartę i w bardzo brawurowy sposób przyłącza się do jednej z ulicznych "rodzin", której przywódcą czyni Achillesa, chromego "łobuza", który w przyszłości stanie się jego najzacieklejszym wrogiem. Groszek mimo wszystkich swoich zasług dla "rodziny" wciąż żyje na jej marginesie, jednak jego ponadprzeciętna inteligencja nie uchodzi uwadze siostrze Carlotty, werbowniczce do dziecięcego projektu Międzynarodowej Floty. To ona zauważa Achillesa i Groszka i postanawia wyciągnąć ich z ulicy umieszczając w programie. Wtedy nie jest jeszcze świadoma jakie to będzie miało konsekwencje dla losów obu chłopców, ale przede wszystkim świata.
I tak, z nędznych ulic Rotterdamu, akcja przenosi się do Szkoły Bojowej, gdzie Groszek stara się zaadaptować. Jest mały, ekstraordynaryjnie inteligentny i nie potrafi nikomu zaufać. Te cechy sprawiają, że nie ma, tam tak naprawdę, nikogo bliskiego. Ta sytuacja zmienia się kiedy postanawia obdarzyć zaufaniem Nikolaia, chłopca, który mimo, że mniej lotny niż on, wydaje mu się jego bratnią duszą. 
Jego historia toczy się obok historii Endera, a chłopcy spotykają się dopiero pod koniec ich przygody w tym miejscu, ale tym razem poznajemy je z punktu widzenia Groszka, co zdecydowanie rozszerza naszą recepcję tych wydarzeń. W tej części jeszcze dobitniej widać całą perfidię i determinację dorosłych w stosunku do dzieci i do konieczności szybkiego wyboru tego jedynego, który będzie potrafił pokierować inwazją na robale. 7/10

Ostatnią z części Sagi Cieni jakie udało mi się przeczytać  jest Cień Hegemona. Tylko dla wyjaśnienia podam znaczenie słowa hegemon w uniwersum Endera - jest to mianowicie osoba sprawująca kontrolę nad wszystkimi zjednoczonymi narodami ziemi. Funkcja ta powstała w momencie sojuszu wszystkich narodów świata w konsekwencji inwazji robali. I tak oto w tej części o status Hegemona ubiega się Peter, starszy brat Endera, który jak już wiemy z "Gry Endera" zdobył wielką estymę w sieci publikując polityczne eseje pod pseudonimem Loke. Jednak żeby piastować tę funkcję Peter musi się ujawnić, a do tej pory tylko kilka osób wie, że Loke to zaledwie 16letni chłopak. 
W między czasie, Achilles porywa wszystkie dzieci z jeeshu (drużyny, która ostatecznie dokonała unicestwienia robali), oprócz Groszka vel Juliana Delphiki, który nauczony doświadczeniami z Rotterdamu, nie dał się zaskoczyć i wraz z rodziną zdążył się ukryć. Petra Arkanian, jedna z porwanych, ma świadomość, że Groszek jest jedyną osobą, która może ich z tego wyciągnąć. A Groszek będzie musiał się nieźle nagimnastykować aby odnaleźć przyjaciół i pokrzyżować plany Achillesa. Będzie też musiał zawrzeć sojusz z osobą, o której do tej pory nie myślał w kategoriach przyjaciół. O kim mowa i w jakim stopniu mu się powiedzie będziecie musieli sprawdzić sami. 6/10

Natomiast ostatnią pozycją z Sagi Endera z jaką się zapoznałem był Mówca Umarłych. Tytułowym mówcą jest oczywiście Ender, który po odnalezieniu na Szekspirze (taka planeta:P) jaja z cudem ocalałą królową robali zrozumiał jej historię. Pisze książkę pod tytułem "Królowa kopca", w której przedstawia motywy postępowania robali wobec ludzi. Podpisuje się jako Mówca Umarłych. Później opowiada historię swojego brata Petera (wszystko to ma miejsce w "Enderze na wygnaniu") i z nic nie znaczącego pseudonimu, który miał zachować w tajemnicy jego prawdziwe nazwisko, tworzy się międzygalaktyczny zawód. Teraz każdy może zostać Mówcą Umarłych i opowiadać na pogrzebach prawdziwą historię zmarłego, jeśli tylko zostanie o to poproszony przez kogoś z rodziny. Jednak akcja "Mówcy Umarłych" dzieje się blisko 3000 lat po wydarzeniach z "Gry Endera", a jej historia rozgrywa się w większości na planecie Lusitania, gdzie ludzie odkryli nową obcą rasę - prosiaczki - i starają się ją jak najlepiej poznać bez jakiejkolwiek ingerencji w ich naturalny rozwój. Dzieje się tak w konsekwencji tego co Ender napisał w "Królowej kopca". Po tym jak strach związany z robalami minął, Ender został okrzyknięty największym mordercą w dziejach świata, a jego nazwisko stało się wulgarnym przezwiskiem. A ludzie nie chcą być po raz kolejny niszczycielami obcego gatunku. Nie chcą być tacy jak Ender Ksenobójca. Jednak Ender wciąż żyje, choć ma już lat 35. Jest to możliwe dzięki bardzo częstym podróżom kosmicznym z prędkością światła, i bardzo krótkim pozostawaniem Endera i Valentine w jednym miejscu. 
Po tajemniczych i tragicznych wydarzeniach na Lusitanii jedna z tamtejszych mieszkanek "zamawia" wizytę Mówcy Umarłych. Jej zaproszenie przyjmuje właśnie Ender i choć wyrusza prawie natychmiast, to minie kilkanaście lat zanim dotrze do miejsca przeznaczenia, a w tym czasie na Lusitanii także wiele się wydarzy i kiedy się pojawi nikt już nie będzie chciał aby przemówił. 
"Mówca Umarłych", to druga w kolejności powieść o Enderze jaką napisał Card, choć jeśli zwrócimy uwagę na chronologię wydarzeń, to jest ona naprawdę odległa czasowo. Nie zmienia to faktu, że podobnie jak "Gra Endera" jest odrobinę lepsza niż te z Sagi Ceni. Widać, że autor miał tutaj więcej do powiedzenia, bo na jej potrzeby wymyślił bardzo złożoną intrygę i stworzył całkiem nową rasę wraz z jej wierzeniami, obyczajami, wyglądem, zachowaniami. 
Saga Cieni, choć interesująca, rozwija jedynie losy pobocznych bohaterów, co sprawia, że jest raczej odtwórcza. Obcujemy w niej prawie cały czas z tym samym okresem, tymi samymi wydarzeniami i w większości przypadków, tymi samymi bohaterami. Tutaj natomiast jedynymi znanymi postaciami jest Ender i jego siostra Valentine. Cała reszta jest, można by powiedzieć, brand new. Także rozmach z jakim Card kreuje ten nowy świat jest godny pochwały (tak swoją drogą, to pochwałami były nagroda Hugo i Nebula, te same dwie, które rok wcześniej otrzymał za "Grę Endera"). Ja w swoim rankingu plasuje "Mówcę Umarłych" o oczko wyżej niż dotychczas przeczytane pozycje Sagi Cieni, czyli 8/10.

Na zakończenie chciałbym tylko wspomnieć o książce Pierwsze spotkanie w świecie Endera, który jest zbiorem opowiadań pozwalającym nam się zapoznać z bohaterami, o których opowieść snuje Card już od prawie 30 lat. Mamy w tym tomie 4 opowiadania z różnych okresów czasowych, choć wszystkie są raczej wprowadzeniem do samej "Gry Endera", jedynie akcja "Doradcy inwestycyjnego" dziej się po zniszczeniu robali przez młodego Wiggina. Bardzo ciekawa pozycja, z którą każdy fan tego uniwersum powinien się zapoznać. 7.5/10

Ok, kończę już ten przydługi wywód. Mam nadzieję, że chociaż kilka osób dotrwało ze mną do końca. Tym zazdroszczę wytrwałości, a wszyscy ci, który się poddali, tych słów czytać już raczej nie będą :) Jednak na samo zakończenie chciałbym po prostu szczerze zachęcić do zapoznania się z przygodami Endera, bo myślę, że naprawdę warto!

środa, 20 listopada 2013

[54] Film: "Gra Endera / The Enders Game" (2013)


Już od kilku dni próbuję się uporać z tym tekstem, ale ciągle brakowało czasu, a co chyba bardziej znaczące, także weny. Mam tutaj na myśli recenzję filmu w reżyserii i ze scenariuszem Gavina Hooda, a zarazem książki Scotta Orsona Carda "Gra Endera". Jednak nadszedł wreszcie czas aby i o tym wielkim kinowym przedsięwzięciu napisać kilka słów. 


poniedziałek, 21 października 2013

[50] Film: "Świat w płomieniach / White House down" (2013)

Tego samego dnia kiedy widziałem "Ślepy traf" udało mi się też obejrzeć "Świat w płomieniach" i muszę przyznać, że była to nie lada ulga i odprężenie po wcześniejszej wpadce. Film, który od początku uważałem za klona "Olimpu w ogniu" okazał się nim w rzeczy samej, ale tylko patrząc na aspekty fabularne. Cała reszta była diametralnie inna (tak swoją drogą to ciekawe posunięcie kręcić dwa prawie jednakowe filmy dosłownie w tym samym czasie :/ ale w sumie ja się nie znam).

środa, 17 lipca 2013

[32-34] Filmowy Flesz #3: "Morderstwo w Orient Expresie" (1974), "V jak vendetta" (2005), "Looper - pętla czasu" (2012), "Hamilton - na własną rękę" (2012)

Przyszła pora na kolejnego filmowego flasha, czyli skrótowe podzielenie się z Wami moimi ostatnimi filmowymi seansami ;) Ostatni czas nie obfitował może w jakieś genialne mega-produkcje, ale na szczęście nie pojawiły się też przeokrótne gnioty, tak jak to bywało w przeszłości. 

Zapraszam!

"Morderstwo w Orient Expresie" (1974)

Ten dość wiekowy już film na podstawie prozy Agathy Christie chciałem zobaczyć już od jakiegoś czasu, jednak nigdy nie było okazji. A, że akurat wczoraj sobie o nim przypomniałem i akurat nic innego nie miałem w planach (poza "Facetami w czerni 3", ale po nich nie chciało mi się wstawać z łóżka :D), więc postanowiłem wreszcie zobaczyć "Morderstwo w Orient Expresie" w reżyserii Sydneya Lumeta z Albertem Finlneyem w roli detektywa Herculesa Poirot.
No i na całe moje szczęście, nie zawiodłem się na tym obrazie. Film opowiadał bardzo ciekawą historię (ale to oczywiście zasługa literackiego pierwowzoru) w bardzo dobry sposób - to już akurat zasługa reżysera i aktorów. I właśnie o aktorach chciałem napisać kilka słów więcej. Miło było zobaczyć na ekranie tyle starych i młodych gwiazd zebranych w jednej produkcji. Cieszyłem się jak dziecko na widok jednej z moich ulubionych aktorek - Lauren Bacall, choć już nie tak pięknej jak kiedyś, to wciąż w świetnej formie. Wciąż piękna i młoda pojawiła się także Jacqueline Bisset, którą pamiętałem z roli Cathy w "Bullitcie". Swój epizod miała także Ingrid Bergman, Sean Connery, Michael York, i wiele innych osób, które w bardzo sugestywny sposób oddały ducha tej historii. Jednak na największe uznanie zasługuje odtwórca głównej roli Albert Finney, jako Poirot. Ehh...jaki ten mały Belg jest okropny. Ten żałosny wąsik, te włoski na brylantynę. To zachowanie. Wszystko było po prostu wstrętne. Ale było tak przekonujące, że ręce same składają się do oklasków. 
Bardzo ciekawy klimat filmu z nutką grozy i tajemnicą w tle oglądało się rewelacyjnie. Film mimo ponad dwóch godzin długości nie męczył a całokształt sprawił, że już się rozglądam za kolejnymi zekranizowanymi powieściami Aghaty Christie ;)

Ocena 7.5/10

"V jak vendetta" (2005)

Ten film, podobnie jak opisywany powyżej, chciałem zobaczyć już dawno temu. Nawet kiedyś już raz go włączyłem, ale to chyba jeszcze nie był jego czas. Jednak co się odwlecze, to nie uciecze. Wreszcie udało mi się obejrzeć tę bardzo ciekawą adaptacje komisu Alana Moore'a i Davida Lloyd'a. A historia ta poruszała bardzo ciekawy temat - mówiła o totalitaryzmie, zniewoleniu i walce o wolność. Ja osobiście bardzo lubię takie "rzeczy" i z chęcią o nich czytam, ale w wersji filmowej także z chęcią się zapoznam :D No i po raz kolejny się nie zawiodłem, choć niektórym z moich znajomych na filmwebie ów film nie przypadł do gustu. Cóż, ja jestem w pełni usatysfakcjonowany. Historia bazowała na epizodzie z życia XVI-wiecznego brytyjskiego bojownika o wolność - Guya Fawkesa, który w 1606 roku chciał, wraz z grupą swoich katolickich towarzyszy, wysadzić parlament. Ten tzw. spisek prochowy zakończył się fiaskiem a sam Fawkes dokonał żywota na stryczku. Idea jednak pozostała, bo idee są wieczne. I właśnie tę ideę próbuje w totalitarnym Londynie wcielić w życie niejaki V, przebrany za Fawkesa i noszący jego maskę, nieznany mężczyzna. Pojawia się 5 listopada i wysadza gmach sądu, ogłaszają wszem i wobec, że za rok od dziś z powodzeniem przeprowadzi plan, który nie powiódł się Faweksowi. W między czasie zaczyna jeszcze rozliczać się z kilkorgiem ludzi ze swojej przeszłości, którzy mają wiele "za uszami", a także poznaje piękną i młoda Natalie Portman, którą uwalnia od strachu. Wątków w tym film jest dość sporo i nie da się przedstawić wszystkich tak, aby nie zdradzać fabuły, więc na tym poprzestanę. 
Na zakończenie mogę tylko dodać, że film jest wciągający i zajmujący. W ciekawy sposób przedstawia interesującą opowieść. Ja siedziałem przed ekranem w napięciu i nie mogłem się doczekać rozwiązania całej tej historii. 

Ocena 7/10

"Looper - pętla czasu" (2012)

Film z jednej strony ciekawy, a z drugiej troszkę rozczarowujący. Dlaczego? Hmm... Bo opowiada dość oryginalną i ciekawą historię, o podróżach w czasie i płatnych zabójcach zwanych looperami. Looperzy wykonują wyroki śmierci na ludziach z przyszłości, bo tam bardzo trudno pozbyć się ciała. Tak więc ludzie, na których światek przestępczy wydał wyrok są odsyłani do przeszłości, gdzie czeka na nich looper ze strzelbą, strzela i pozbywa się ciała. Za to otrzymuje solidną porcję srebra. Jednak zdarza się też tak, że czasami na wcześniej przygotowanej foliowej macie pojawia się sam looper, tylko o kilkadziesiąt lat starszy. Oznacza to, że i jego czas nadszedł. Że rezygnuje się z jego usług, a jemu pozostaje 30 lat życia, bo po tym czasie po niego przyjdą i odeślą go do przeszłości, gdzie będzie musiał się zabić.  I to spotka naszego głównego bohatera.
Jednak wątek główny i ten, który napędza całą opowieść, będący katalizatorem wszystkich wydarzeń jest okropny, bo jest nim (uwaga delikatny spoiler, ale nie taki bardzo mocny, bo to w sumie wynika z fabuły i nie jest aż taką wielką tajemnicą jak się uważnie ogląda) okropny dzieciak. Nie lubię dzieci. Szczególnie brzydkich i z obłędem w oczach. Może gdyby to był milusi chłopczyk, to jeszcze bym to jakoś przeżył, ale taki herod-gnojek?! Nie. To jakby połączenie Damiena z "Omena" i 47-letniego "hełmiarza" (czyli Kacpra) z "Rodzinki.pl". I właśnie tu jest pies pogrzebany. Bo cała opowieść jest fajna. Zataczająca koło historia, która może się skończyć na kilka różnych sposobów i aż do ostatniej chwili nie wiemy jak twórcy nią pokierują. A oni wybierają z jednej strony najmocniejsze z możliwych rozwiązań, najmniej pożądane przez ludzi nie lubiących dzieci, ale też najciekawsze fabularnie. I niestety tak jak już wcześniej napisałem, wszystko byłoby dobrze gdyby nie to dziecko... Bo nawet gra była niezła. Chodzi mi oczywiście o Josepha Gordon-Levitta, którego na początku nie poznałem, a to jest niezły wyczyn, a nie o dziadka Brucea Willisa, który mógłby już w sumie dać sobie na spokój z graniem, gdyż już kupę lat nie widziałem jego dobrej roli. No cóż, jednak mimo wszystko film nie był najgorszy.

Ocena 6/10

"Hamilton - na własną rękę" (2012)

Kolejna odsłona "przygód" komandora Carla Hamiltona, w którego z powodzeniem wciela się Mikael Persbrandt, to taki szwedzki Bonda bez setek milionów dolarów budżetu. Filmy z tej serii (dotychczas nakręcone dwa, ten i "Hamilton - w interesie narodu", oba z roku 2012) to solidne kino szpiegowskie z dość dobrze nakreślonymi postaciami i ciekawym scenariuszem. Historia ta opowiada o akcji szwedzkich służb specjalnych, które mają za zadanie złapać i przesłuchać pewnego Saudyjczyka podejrzanego o współpracę z terrorystami. W wyniku nieudanej akcji Saudyjczyk ginie, a w odwecie terroryści porywają Hamiltonowi chrześnicę. Nasz bohater postanawia ją odbić z rąk porywaczy. 
Filmy te kręcone są na podstawie książek Jana Guillou'a, więc i scenariusz nie jest aż tak do końca nierzeczywisty jak by można było przypuszczać. Dodatkowo stonowany klimat skandynawskich produkcji, bez niepotrzebnego miejscami amerykańskiego blichtru i nademocjonalności, powoduje, że filmy te, choć nie rzucają na kolana, są całkiem przyzwoite i nie rozczarowują tak jakby cię można tego spodziewać.

Ocena 6/10

środa, 10 lipca 2013

[27-30] Filmowy Flesz #2: "Star Trek" (2009), "United" (2011), "Podziemny front" (2008), "Serenity" (2005)

Ostatnimi czasy na odprężenie po ciężkim wysiłku intelektualnym lubię sobie obejrzeć film. A poza tym cały czas szukam "dobrego filmu". W taki oto sposób mam duuuużo do opisania, więc formuła "flesha" jest najwygodniejsza do podzielenia się z Wami moimi przemyśleniami.

Zapraszam na "Filmowy flesh #2"

"Star Trek" (2009)

No i wreszcie znalazłem film, który po prostu mi się podobał. Bez żadnych "ale". Niczego bym nie zmieniał, nie mam żadnych zastrzeżeń, a w trakcie seansu nie pojawiły się żadne znaki zapytania, czy niedomówienia, które psułyby mi frajdę podczas oglądania. "Star Trek" był po prostu bardzo dobrym filmem sci-fi. Muszę się na wstępie przyznać, że NIGDY nie oglądałem serialu i nie zamierzam tego robić po seansie filmowej wersji, bo wydaje mi się, że klimaty tych duch mogą nie współgrać i mogę się czuć zawiedziony wersją "podstawową". Czekam już tylko na to kiedy będę mógł obejrzeć drugą część, bo niestety seans w kinie mnie ominął, czego bardzo żałuję.

Ocena 8/10

"United" (2011)

Ten film obejrzałem z "polecenia" Łukasza K, który w komentarzu pod postem "Top: 10 Filmów sportowych" wspomniał, że film zrobił na nim dobre wrażenie, a że ja lubię filmy o sporcie, nie mogłem tego nie zobaczyć. Film mi się podobał, i mimo iż opowiadał tragiczną historię drużyny Manchesteru United, której większość pierwszego składu zginęła w katastrofie lotniczej w Monachium w 1958 roku, to niósł ze sobą pozytywne emocje i przesłanie, że nigdy nie można się poddać i zawsze trzeba walczyć do końca, bo po tym odróżnia się słabych od silnych i buduję legendę. Do tego rodząca się legenda Bobby'ego Charltona jako oś wydarzeń. Najciekawsze było jednak to, że jeden z aktorów (Dougary Scott) był podobny do mojego profesora z filozofii :D

Ocena 7.5/10

"Podziemny front" (2008)

Zapowiedź tego filmu, podobnie jak "Chloe", zobaczyłem na Filmboxie i podobnie jak ten pierwszy wydał mi się interesujący. Nie zawiodłem się. A przynajmniej zdecydowanie mnie niż na "Chloe". Film opowiadał o walce ruchu oporu w Danii podczas okupacji niemieckiej, a dokładniej o parze dwóch "cyngli" wykonujących wyroki podziemia. Jeden z nich to Płomień, 23 letni rudzielec, który skrupulatnie i z premedytacją wykonuje większość rozkazów. W tej roli bardzo przekonujący Thure Lindhardt. Jego najbliższym przyjacielem i "współpracownikiem" jest Cytryna, małomówny mąż i ojciec. W niego bardzo dobrze wciela się Mads Mikkelsen. Film opowiada prawdziwą historię, więc jest dość przekonujący i nie ma dziur, jak to bywa przy zmyślonych opowieściach. Klimat jest bardzo gęsty i tajemniczy, choć całość ogląda się bardzo dobrze. Cały film zdecydowanie różni się od tego co o podobnych tematach opowiadają polscy czy też amerykańscy twórcy. Jest dość specyficzny, ale przez to chyba bardziej prawdziwy.

Ocena 7/10

"Serenity" (2005)

Jako ostatni i najgorszy z tego zestawienia był mój żelazny faworyt po seansie tych kilkunastu odcinków serialu "Firefly", bo jest to jego pełnometrażowe domknięcie, po kasacji serialu już w pierwszym sezonie. Sam film jednak mnie zawiódł. Klimat i bohaterowie byli dokładnie ci sami i za to jest głównie ocena, ale już sama historia, czyli wyjaśnienie wątków River, która jakby nie patrzeć była osią wydarzeń, a wszystko co działo się wokół niej miało prędzej czy później doprowadzić do wyjaśnienia jej historii, mnie po prostu nudzi i nieciekawi. Sama jej postać jest słaba i może stąd moja reakcja. Mimo wszystko fajnie było zobaczyć załogę mojego ulubionego statku gwiezdnego jeszcze raz w innej odsłonie. 

Ocena 6/10

Kolejna odsłona moich poszukiwań "dobrego filmu" tym razem zakończyła się sukcesem. Oby tak dalej! :)

niedziela, 7 lipca 2013

[12] Książka: "Viper Pilot F-16" - Dan Hampton (2012)

Jak na razie nie zmieniam upodobań literackich i na tę chwilę ciągle wolę historie "z życia wzięte" od tych zmyślonych. Takim oto sposobem kolejna książka, którą mogę dla Was zrecenzować jest "Viper Pilot F-16" autorstwa podpułkownika Dana Hamptona. Książka porywająca i miejscami mrożąca krew w żyłach, która jednak ma w sobie wiele humoru i swobodę z jaką, wydawałoby się, nie sposób pisać o tego typu zagadnieniach. Hamptonowi się udaje. Jego styl jest lekki i zabawny, choć często "zwarty" i bardzo fachowy. Książkę czyta się szybko i z dużym zainteresowaniem.

Na wstępie chciałbym napisać kilka słów o samym autorze aby dodatkowo zachęcić do sięgnięcia po te pozycję. Podpułkownik Dan Hampton to jeden z najbardziej skutecznych i zabójczych pilotów myśliwców F-16 w historii. Ma za sobą 20 lat służby i setki godzin bojowych w oddziale tzw. Dzikich Łasic, czyli jednostki, których zadaniem jest pojawienie się nad terytorium wroga jako pierwszej, ściągnięcie na siebie uwagi obrony przeciwlotniczej tak aby zdradziła swoje pozycje, a później zniszczenie tych stanowisk i "wyczyszczenie" terenu dla "normalnych" jednostek lotniczych. Jest to zadanie cholernie trudne i jeszcze bardziej niebezpieczne. Ale więcej o tym opowie, tym którzy sięgną po książkę, sam "Two Dogs", bo taki był sygnał wywoławczy Hamptona podczas służby.

Dan Hampton

A uwierzcie mi, będzie o czym "posłuchać". Hampton zabiera nas bowiem w podróż od czasów swoich początków w akademii, gdzie był poddany okrutnej selekcji, poprzez różnego rodzaju misje szkoleniowe i inne kursy treningowe aż po ostatnie jego misje w wojnie w Iraku, gdzie walczył aż do samego końca działań sił powietrznych stanów zjednoczonych.

W książce jest wiele świetnych cytatów pokazujących ogromny dystans do samego siebie jak i do wykonywanego zwodu, na przykład:

"Żeby pilot myśliwca nie używał rąk w czasie mówienia, trzeba by wsadzić mu w nie coś do picia albo dziewczynę."

Warunki zakwaterowanie nie zawsze były na wysokim poziomie:

"Moja chata była drewnianą budą trzy na trzy metry, z dachem z blachy falistej i kilkoma parami dzikich kotów kopulujących bez przerwy na malutkim poddaszu. Odgłosy były ciekawe a zapach odrażający. Ta chata, i inne jej podobne, powinna mieścić zazwyczaj dwóch żołnierzy pracujących przy samolotach, ale w tych okolicznościach w każdej było po ośmiu oficerów. To spektakularne osiągnięcie geometrii przestrzennej było możliwe tylko dlatego, że spaliśmy na zmianę - dzieliłem pryczę z innym pilotem, który latał na misjach nocnych. Nawiasem mówiąc, był to Włoch, który zawsze zostawiał na kocu sporą warstwę czarnych kłaków. Przyklejały mi się do twarzy, przez co zawsze wyglądałem jak parchaty wilkołak."

Hampton czasem, jako instruktor, musiał także uczyć innych jak pilotować F-16 i niestety nie zawsze byli to ludzie tak pojętni i utalentowani jak on. Poniżej dialog z jednym z jego egipskich podopiecznych:D
"- Moshen... podnieś nos.
- Sir?
- Podnieś nos... Widzisz, jak ci goście na ziemi pryskają? To niedobrze.
- Sir?
- Przejmuję stery.
Przejmowałem je i zawracałem, po czym odbywaliśmy tę naszą rozmowę w trzech językach. Zaklinał się, że rozumie, więc oddawałem mu stery.
- Podnieś nos.
- Sir?
- Podnieś nos... Schodzimy zbyt stromo i zginiemy jak nic.
- Sir?
- Spójrz na pierdoloną ziemię, Moshen! - wybuchnąłem po arabsku.
- Nie widzieć ziemi, sir!
- Co?
- Nie widzieć ziemi. Mój nos w góra!
Zgłupiałem. Wyglądając zza fotela wyrzucanego, zobaczyłem, jak siedzi z głową odchyloną do tyłu i patrzy w niebo przez górną część owiewki. Znów nas uratowałem i wreszcie odkryłem, że ilekroć mówiłem mu, żeby podniósł nos, dokładnie to robił. Tyle, że nie rozumiał, że chodziło mi o nos samolotu... a nie jego własny."

 Książka obfituje w wiele takich komicznych sytuacji, ale pokazuje też trudy i niebezpieczeństwo walki w "pierwszej" linii ze śmiercionośnymi rakietami, które są budowane i modernizowane tylko po to, żeby tacy ludzie jak Two Dogs nie wrócili z kolejnej misji. Jednak w książce znajdziemy o wiele więcej. Hampton świetnie rozprawia się także ze wszystkimi ludźmi, którzy w jego karierze pilota myśliwskiego, wydali mu się nie na miejscu lub ich decyzje odebrał jako absurdalnie głupie. Jest też wiele słów pochwały dla tych, którzy myśleli podobnie jak on i rozumieli jego potrzeby w powietrzu, kiedy w ułamku sekundy musiał dokonywać wyborów, od których zawsze zależało jego życie a często także innych amerykańskich pilotów czy żołnierzy.

Dwa CeeJeye w szyku

Mógłbym tak pisać jeszcze długo, bo jest o czym, ale wydaje mi się, że lepiej zrobicie jak zamiast czytać te moje wypociny sięgniecie po samą książkę ;)

Na zakończenie pozostał mi jedynie ocena - 7/10 i ostatni cytat który mówi wszystko:

"Wszędzie wokół dużo się działo, a ja siedziałem i obserwowałem, ciesząc się, że jestem jednym z nich. Być częścią elitarnej grupy to coś, czym można szczycić się przez resztę życia. Z początku chodzi wyłącznie o ego i o to, żeby "dać radę". Człowiek uczy się rozumu w ten czy inny sposób, w miarę jak inni rezygnują, odpadają albo giną. Koniec końców, ten kto da radę zostaje z największą nagrodą: cichym szacunkiem innych pilotów i wiedzą, że nie musi już niczego i nikomu udowadniać, chyba, że samemu sobie."

poniedziałek, 3 czerwca 2013

[3] Film polski: "Wygrany" (2011)

Dziś recenzja (troszkę opóźniona, ale mam nadzieję, że się nie pogniewacie ;]) kolejnej produkcji z cyklu "Oglądam Film Polski". Tym razem padło na "Wygranego" z roku 2011. Obraz ten chciałem zobaczyć od momentu kiedy w kinie miałem przyjemność widzieć zwiastun. Z Januszem Gajosem kupuję po prostu każdy film. Tak też było i w tym przypadku.

Przystąpiłem do filmu tak naprawdę nie wiedząc o czym będzie i czego mam się spodziewać. Po trailerze nie dowiedziałem się zbyt wiele, i z tych krótkich migawek wywnioskowałem, że film będzie opowiadał głównie o światku muzyki klasycznej ze wskazaniem na pianistów. W końcu główny bohater, Oliver Linovsky, którego gra Paweł Szajda (znany z takich produkcja jak "Pod słońcem Toskanii" i "Tatarak"), amerykański aktor polskiego pochodzenia, jako tako posługujący się językiem swoich "przodków", jest pianistą. Można nawet powiedzieć, że bardzo utalentowanym pianistą, który jednak swoje najlepsze lata ma już za sobą (kilka lat wcześniej decyzją jurorów niesprawiedliwie przegrał konkurs Chopinowski jednym głosem). Spotykamy go w momencie kiedy wyrusza na duże tournee po Europie, które ma mu przynieść na nowo rozgłos i sławę. Niestety dzień przed wyjazdem z Chicago do Wrocławia (tam ma się odbyć pierwszy koncert) zostawia go żona. Oliver jest załamany. Nie chce grać. Jednak agent wymusza na nim wyjazd i "zaliczenie" tej trasy koncertowej. Chodzi, w końcu, o wielkie pieniądze. Oliver się zgadza, aczkolwiek w momencie kiedy cała sala czeka aż zacznie grać, on postanawia, że jednak tego nie zrobi. Kontrakt zostaje zerwany, a sam pianista musi zwrócić organizatorom ćwierć miliona euro. Tego samego dnia wieczorem Oli stara się utopić smutki w hotelowym barze, do którego wraz z przyjaciółmi trafia, po wygranej na wyścigach konnych,


profesor Frank Goretzky (Janusz Gajos). Po krótkiej wymianie zdań, Oli oddelegowuje się spać. Następnego dnia budzi go telefon: "-Halo? - Tu recepcja. Pańska rezerwacja została anulowana. Do 12.00 musi pan opuścić pokój." Organizatorzy koncertu postanowili definitywnie zakończyć współpracę z Oliverem i skoro on może się nie wywiązać z umowy, to oni nie będą mu dłużni (rezerwacja była na trzy dni, a eksmisja nastąpiła po jednym). Jednak szczęśliwym trafem dla obu panów, co będzie widoczne w dalszej części filmu, wymeldowującego się Olivera zauważa Frank. Po krótkiej (albo dłuższej - już sam nie pamiętam) rozmowie profesor pozwala młodemu pianiście pomieszkać u siebie zanim całą sprawa się nie wyjaśni. W trakcie tego pobytu zawiązuje się między nimi przyjaźń. Panowie pomagają sobie nawzajem w wielu sprawach, z życiowymi włącznie. 


Film Wiesława Saniewskiego (który jest także jego scenarzystą) opowiada historię młodego utalentowanego człowieka, który od dziecka musiał podporządkować się i realizować ambicje surowej matki, niespełnionej pianistki (wypadek zdruzgotał jej karierę) - w tej roli Grażyna Barszczewska. Chłopak nie miał łatwego życia, a dom rodzinny kojarzył mu się jedynie z nieustannymi lekcjami gry i "biciem po łapach" kiedy źle układał dłonie na klawiaturze fortepianu. Jego ostoją i kimś kogo naprawdę kochał był dziadek (Emil Karewicz), który powiedział mu kiedyś, że "każdy człowiek ma taką magiczna godzinę w swoim życiu kiedy spełniają się wszystkie marzenia". Po tych trudnych chwilach, jakie były jego udziałem w ostatnim czasie (patrz akapit powyżej) Oliver postanawia wreszcie żyć na własny rachunek i według własnego uznania. 


W trakcie tego krótkiego okresu jaki spędzi w Polsce z Frankiem uda mu się dowiedzieć bardzo wielu rzeczy o sobie, znaleźć prawdziwego przyjaciela, poznać kobietę, w której się zakocha (Kornelię, w tej roli Marta Żmuda-Trzebiatowska), pokochać i zrozumieć wyścig konne i same stworzenia, które w nich rywalizują, a także odkryć zagadkę swojej porażki na konkursie sprzed wielu lat.


Sam film jest ciekawy. Wciągający, czasami zaskakujący, ale nie jakoś przesadnie. Trzeba go oglądać dość uważnie, bo duża ilość retrospekcji powoduje, że można się zgubić. Samo aktorstwo także nie powala. A najgorzej wypada chyba nasz główny bohater. Jakoś nie czułem tego jego aktorstwa. Choć nie było to znów jakoś całkiem słabe. Dobrze, jak zawsze, wypadł Gajos, który wystarczy, że jest na ekranie i albo sączy whisky czy też pali papierosa a już kradnie uwagę widzów. Ciekawy epizod Pszoniaka, który wciela się w postać profesora Karloffa, wielkiego znawcy i nauczyciela gry. Żmuda-Trzebiatowska jest tylko ładna, czyli nie prezentuje na ekranie niczego poza swoim standardem. Jednak całość jest dość sympatyczna i ogląda się dobrze.

Poniżej fragment muzyczny, który był podstawą do tego, który pojawił się w filmie. Ten oryginalny tutaj.


Co ciekawe, mimo tego, że film w dużym stopniu jest opowieścią o muzyku, to muzyka, stworzona przez Carlosa Libedinsky'ego, sama w sobie nie zapada jakoś głęboko w pamięć. Z całej produkcji pamiętam, i to jedynie jak przez mgłę, dwa motywy muzyczne: tango z napisów końcowych, które ze śpiewem pojawiło się gdzieś na początku filmu; i motyw muzyczny gany na fortepianie przez Olivera w restauracji, jakiś czas po odwołaniu koncertu. Cała reszta umyka, choć dość dobrze komponuje się z obrazem.


Podsumowując, film oceniam dobrze i taką też daję ocenę - 7/10. Czy polecam? Tak, ale podobnie jak w przypadku "Mojego roweru" bez większego ciśnienia, choć film zdecydowanie bardziej mi się podobał.
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...